Central Vigilance Commission (CVC) in Telugu – Chapter 29

1. పాఠం పరిచయం (Introduction)

Central Vigilance Commission (CVC) అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని సంస్థల్లో విజిలెన్స్ వ్యవస్థ, అవినీతి నిరోధక చర్యలకు సంబంధించిన అంశాలపై పర్యవేక్షణ మరియు సలహా విధులను నిర్వహించే చట్టబద్ధమైన సంస్థ.

CVCకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన చట్టం Central Vigilance Commission Act, 2003. ఈ చట్టం ద్వారా కమిషన్‌కు చట్టబద్ధమైన ఆధారం కల్పించబడింది.

2. CVC పూర్తి వివరణ (Detailed Explanation)

2.1 CVC అంటే ఏమిటి?

CVC పూర్తి పేరు Central Vigilance Commission. కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థల్లో విజిలెన్స్, అవినీతి నిరోధక వ్యవస్థలకు సంబంధించిన నిర్దిష్ట విషయాలపై పర్యవేక్షణ, విచారణలకు సంబంధించిన చర్యలు మరియు సలహా విధులను చట్టం ప్రకారం నిర్వహిస్తుంది.

2.2 చారిత్రక నేపథ్యం

• 1964: కేంద్ర విజిలెన్స్ కమిషన్‌ను ప్రభుత్వ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పాటు చేశారు.
• 1998: CVCకి సంబంధించిన ఆర్డినెన్స్ ద్వారా చట్టబద్ధత కల్పించే చర్యలు తీసుకున్నారు.
• 2003: Central Vigilance Commission Act ద్వారా చట్టబద్ధమైన సంస్థగా వ్యవస్థీకరించబడింది.

2.3 కమిషన్ నిర్మాణం (Composition)

Central Vigilance Commission Act, 2003లోని Section 3 ప్రకారం కమిషన్‌లో:

• ఒక Central Vigilance Commissioner — Chairperson.
• గరిష్ఠంగా ఇద్దరు Vigilance Commissioners — Members.

అంటే, చట్టం ప్రకారం కమిషన్‌లో గరిష్ఠంగా ముగ్గురు సభ్యులు ఉండవచ్చు.

2.4 నియామక విధానం (Appointment)

Central Vigilance Commissioner మరియు Vigilance Commissioners‌ను భారత రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. చట్టం పేర్కొన్న ఎంపిక కమిటీ సిఫారసు ఆధారంగా నియామక ప్రక్రియ జరుగుతుంది.

ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి, కేంద్ర హోంమంత్రి, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేదా చట్టంలో పేర్కొన్న ప్రత్యామ్నాయ సభ్యుడు ఉంటారు.

2.5 పదవీకాలం (Tenure)

Central Vigilance Commissioner మరియు Vigilance Commissioners పదవీకాలం సాధారణంగా నాలుగు సంవత్సరాలు లేదా 65 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకు — ఏది ముందుగా జరిగితే అది వర్తిస్తుంది. తిరిగి నియామకానికి సంబంధించిన నిబంధనలను చట్టం ప్రకారం పరిశీలించాలి.

2.6 CVC ముఖ్యమైన విధులు (Functions)

• కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని సంస్థల్లో విజిలెన్స్ కార్యకలాపాలపై సాధారణ పర్యవేక్షణ.
• చట్ట పరిధిలోకి వచ్చే అవినీతి ఆరోపణలపై విచారణకు సంబంధించిన చర్యలు.
• సంబంధిత విచారణ సంస్థల పనితీరుపై చట్టప్రకారం పర్యవేక్షణ.
• విజిలెన్స్ మరియు క్రమశిక్షణ అంశాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థలకు సలహాలు ఇవ్వడం.
• విజిలెన్స్ వ్యవస్థ మెరుగుపడేందుకు నివేదికలు, సమాచారాన్ని కోరడం.

2.7 CVC మరియు CBI మధ్య తేడా

2.8 CVC మరియు Lokpal మధ్య తేడా

గమనిక: ప్రతి సంస్థ అధికార పరిధి చట్టంలోని నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ పట్టిక పరీక్షల కోసం ప్రాథమిక తేడాలను మాత్రమే చూపిస్తుంది.

3. ముఖ్యమైన English Terms

4. ముఖ్యమైన చట్టాలు మరియు నిబంధనలు

5. పరీక్షల కోసం ముఖ్యాంశాలు (Quick Exam Points)

1. CVC పూర్తి పేరు — Central Vigilance Commission.
2. CVC మొదట ఏర్పాటైన సంవత్సరం — 1964.
3. ప్రధాన చట్టం — Central Vigilance Commission Act, 2003.
4. CVC ఒక Statutory Body.
5. కమిషన్‌లో ఒక Central Vigilance Commissioner ఉంటారు.
6. చట్టం ప్రకారం గరిష్ఠంగా ఇద్దరు Vigilance Commissioners ఉండవచ్చు.
7. నియామకం భారత రాష్ట్రపతి ద్వారా జరుగుతుంది.
8. పదవీకాలం — నాలుగు సంవత్సరాలు లేదా 65 సంవత్సరాల వయస్సు, ఏది ముందుగా వస్తే అది.
9. CVC విజిలెన్స్ పర్యవేక్షణ, సలహా విధులు నిర్వహిస్తుంది.
10. CVC, CBI, Lokpal మూడు వేర్వేరు సంస్థలు; వాటి అధికార పరిధులు ఒకేలా ఉండవు.

6. Practice MCQs — 15 ప్రశ్నలు

క్రింది ప్రశ్నలు పోటీ పరీక్షల అభ్యాసం కోసం రూపొందించిన నమూనా ప్రశ్నలు; ఇవి అధికారిక గత పరీక్షల యథాతథ ప్రతులు కావు.

7. Quick Revision — ఒక నిమిషంలో పునశ్చరణ

• పూర్తి పేరు: Central Vigilance Commission.
• మొదటి ఏర్పాటు: 1964.
• ప్రధాన చట్టం: CVC Act, 2003.
• సంస్థ స్వభావం: Statutory Body.
• నియామకం: భారత రాష్ట్రపతి.
• నిర్మాణం: ఒక Central Vigilance Commissioner, గరిష్ఠంగా ఇద్దరు Vigilance Commissioners.
• పదవీకాలం: నాలుగు సంవత్సరాలు లేదా 65 ఏళ్ల వయస్సు, ఏది ముందైతే అది.
• ప్రధాన విధులు: విజిలెన్స్ పర్యవేక్షణ, సలహా, చట్ట పరిధిలో విచారణ సంబంధిత విధులు.

8. అధికారిక సమాచారం (Official Reference)

చట్టంలోని నిబంధనలను మరింత వివరంగా చదవడానికి ఈ అధికారిక మూలాన్ని ఉపయోగించండి:

Central Vigilance Commission Act, 2003 — India Code (Official PDF)

ఈ పాఠం పోటీ పరీక్షల అభ్యాసం కోసం రూపొందించిన అధ్యయన సహాయక పదార్థం. తాజా సవరణలు లేదా అధికారిక నియామక వివరాల కోసం సంబంధిత అధికారిక పత్రాలను పరిశీలించండి.

9. Study Library Navigation

గమనిక: Chapter 30 ప్రచురించిన తర్వాత, పై Next Chapter లింకులో #chapter30 స్థానంలో Chapter 30 యొక్క పూర్తి Permalink URL పెట్టండి.