Sources of Indian Constitution – భారత రాజ్యాంగానికి మూలాలు

SM TELUGU SPOORTHI

Sources of Indian Constitution

భారత రాజ్యాంగానికి మూలాలు

Chapter 04 | Competitive Exam Study Material

APPSCAP Group 1 & 2AP PoliceIndian Polity

1. Introduction – పరిచయం

భారత రాజ్యాంగ రూపకర్తలు వివిధ దేశాల రాజ్యాంగాలను, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 (Government of India Act, 1935)ను, భారతదేశ చారిత్రక అవసరాలను పరిశీలించి అనేక అంశాలను స్వీకరించారు. ఇతర దేశాల నుంచి అంశాలను స్వీకరించినప్పటికీ, వాటిని భారత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రూపొందించారు.

పరీక్షల్లో సాధారణంగా “ఏ దేశం నుంచి ఏ లక్షణం స్వీకరించబడింది?” అనే ప్రశ్నలు అడుగుతారు. అందువల్ల దేశం–లక్షణం జతలను గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యమైనది.

Exam Point: Government of India Act, 1935 భారత రాజ్యాంగంలోని అనేక పరిపాలనా, సమాఖ్య సంబంధిత నిబంధనలకు ముఖ్యమైన మూలంగా నిలిచింది.

2. Detailed Explanation – దేశాల వారీగా రాజ్యాంగ మూలాలు

A. United Kingdom – బ్రిటన్

  • Parliamentary Government – పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వ విధానం.
  • Cabinet System – మంత్రిమండలి విధానం.
  • Rule of Law – చట్ట పరిపాలన అనే భావన.
  • Single Citizenship – ఏక పౌరసత్వం.
  • Parliamentary Privileges – పార్లమెంటరీ ప్రత్యేక హక్కుల భావన.

B. United States of America – అమెరికా

  • Fundamental Rights – ప్రాథమిక హక్కులు.
  • Judicial Review – న్యాయ సమీక్ష.
  • Independence of Judiciary – న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతకు సంబంధించిన లక్షణాలు.
  • Impeachment of the President – రాష్ట్రపతిని అభిశంసించే విధానం.
  • Vice-President పదవికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.

C. Ireland – ఐర్లాండ్

  • Directive Principles of State Policy – రాష్ట్ర విధాన ఆదేశిక సూత్రాలు.
  • రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.
  • రాజ్యసభకు సభ్యుల నామినేషన్‌కు సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.

D. Canada – కెనడా

  • Strong Centre – బలమైన కేంద్ర ప్రభుత్వ భావన.
  • Residuary Powers with the Centre – అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికి ఉండే విధానం.
  • కేంద్రం ద్వారా రాష్ట్ర గవర్నర్ల నియామకానికి సంబంధించిన లక్షణాలు.
  • Supreme Court Advisory Jurisdiction – సుప్రీంకోర్టు సలహా అధికార పరిధికి సంబంధించిన లక్షణాలు.

E. Australia – ఆస్ట్రేలియా

  • Concurrent List – ఉమ్మడి జాబితా భావన.
  • Freedom of Trade, Commerce and Intercourse – వాణిజ్యం, వ్యాపారం, రాకపోకల స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన లక్షణాలు.
  • రెండు సభల సంయుక్త సమావేశానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.

F. Germany – జర్మనీ (Weimar Constitution)

  • అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కొన్ని ప్రాథమిక హక్కులపై పరిమితులు విధించే భావనకు సంబంధించిన చారిత్రక మూలం.

G. Union of Soviet Socialist Republics – USSR (పూర్వ సోవియట్ యూనియన్)

  • Fundamental Duties – ప్రాథమిక విధుల భావన.
  • Social, Economic and Political Justice – సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయం అనే ఆదర్శాలకు సంబంధించిన ప్రభావం.

H. France – ఫ్రాన్స్

  • Republic – గణతంత్ర ఆదర్శం.
  • Liberty, Equality and Fraternity – స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం అనే ఆదర్శాలు.

I. South Africa – దక్షిణాఫ్రికా

  • Constitutional Amendment Procedure – రాజ్యాంగ సవరణ విధానానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.
  • రాజ్యసభ సభ్యుల ఎన్నికకు సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.

J. Japan – జపాన్

  • Procedure Established by Law – చట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన విధానం అనే భావన.

K. Government of India Act, 1935

  • Federal Scheme – సమాఖ్య నిర్మాణానికి సంబంధించిన అనేక అంశాలు.
  • Governor’s Office – గవర్నర్ పదవికి సంబంధించిన లక్షణాలు.
  • Public Service Commissions – ప్రభుత్వ ఉద్యోగ సేవా సంఘాలకు సంబంధించిన లక్షణాలు.
  • Emergency Provisions – అత్యవసర నిబంధనలకు సంబంధించిన అనేక అంశాలు.
  • Judiciary, పరిపాలనా నిర్మాణం, కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలకు సంబంధించిన అనేక లక్షణాలు.
గమనిక: ఇవి పరీక్షల్లో సాధారణంగా బోధించే దేశం–లక్షణం సంబంధాలు. కొన్ని రాజ్యాంగ అంశాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ చారిత్రక మూలాల ప్రభావంతో అభివృద్ధి చెందాయి. కాబట్టి ప్రతి అంశాన్ని పూర్తిగా ఒకే దేశానికి చెందినదిగా అర్థం చేసుకోకండి.

3. Important English Terms – ముఖ్యమైన పదాలు

English Termతెలుగు అర్థం
Sources of Constitutionరాజ్యాంగానికి మూలాలు
Parliamentary Systemపార్లమెంటరీ వ్యవస్థ
Fundamental Rightsప్రాథమిక హక్కులు
Judicial Reviewన్యాయ సమీక్ష
Directive Principlesరాష్ట్ర విధాన ఆదేశిక సూత్రాలు
Fundamental Dutiesప్రాథమిక విధులు
Concurrent Listఉమ్మడి జాబితా
Residuary Powersఅవశిష్ట అధికారాలు
Impeachmentఅభిశంసన
Rule of Lawచట్ట పరిపాలన
Amendment Procedureసవరణ విధానం
Procedure Established by Lawచట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన విధానం
Government of India Act, 1935భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935

4. Quick Reference Table – దేశం మరియు లక్షణాలు

దేశం / మూలంసాధారణంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన లక్షణాలు
United KingdomParliamentary System, Cabinet System, Rule of Law, Single Citizenship
USAFundamental Rights, Judicial Review, Impeachment
IrelandDirective Principles of State Policy
CanadaStrong Centre, Residuary Powers with Centre
AustraliaConcurrent List, Joint Sitting సంబంధిత లక్షణాలు
Germanyఅత్యవసర పరిస్థితుల్లో హక్కులపై పరిమితులకు సంబంధించిన భావన
USSRFundamental Duties, సామాజిక-ఆర్థిక న్యాయ ఆదర్శాల ప్రభావం
FranceRepublic, Liberty, Equality, Fraternity
South AfricaAmendment Procedure, రాజ్యసభ ఎన్నికకు సంబంధించిన లక్షణాలు
JapanProcedure Established by Law
Government of India Act, 1935పరిపాలనా, సమాఖ్య, గవర్నర్, అత్యవసర నిబంధనలకు సంబంధించిన అనేక అంశాలు

5. Exam Points – పరీక్షలో గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

  • Fundamental Rights — USA.
  • Directive Principles of State Policy — Ireland.
  • Fundamental Duties — USSR ప్రభావం.
  • Parliamentary System — United Kingdom.
  • Concurrent List — Australia.
  • Procedure Established by Law — Japan.
  • Liberty, Equality, Fraternity — France.
  • Strong Centre, Residuary Powers — Canada.
  • Constitution Amendment Procedureలో దక్షిణాఫ్రికా ప్రభావం ఉంది.
  • Government of India Act, 1935 భారత రాజ్యాంగానికి ముఖ్యమైన చారిత్రక మూలం.

6. Practice MCQs – ప్రశ్నలు మరియు సమాధానాలు

ప్రతి ప్రశ్నకు నాలుగు ఆప్షన్లు, సరైన సమాధానం మరియు వివరణ ఉన్నాయి. ఇవి అభ్యాసం కోసం రూపొందించిన ప్రశ్నలు; గత పరీక్షల నుంచి యథాతథంగా తీసుకున్న ప్రశ్నలుగా భావించవద్దు.

Q1. భారత రాజ్యాంగంలోని Fundamental Rights ప్రధానంగా ఏ దేశం నుంచి ప్రేరణ పొందాయి?
  1. Britain
  2. USA
  3. Ireland
  4. Japan
సరైన సమాధానం: B — USA.
వివరణ: ప్రాథమిక హక్కుల విషయంలో అమెరికా రాజ్యాంగం ముఖ్యమైన ప్రభావం చూపింది.
Q2. Directive Principles of State Policy ఏ దేశం నుంచి స్వీకరించబడ్డాయి?
  1. Ireland
  2. Canada
  3. France
  4. Germany
సరైన సమాధానం: A — Ireland.
వివరణ: రాష్ట్ర విధాన ఆదేశిక సూత్రాలకు ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం ప్రధాన మూలంగా గుర్తించబడుతుంది.
Q3. Parliamentary Systemకు ముఖ్యమైన మూలం ఏది?
  1. USA
  2. Japan
  3. United Kingdom
  4. USSR
సరైన సమాధానం: C — United Kingdom.
వివరణ: భారత పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ బ్రిటిష్ పార్లమెంటరీ సంప్రదాయాల ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంది.
Q4. Concurrent List భావన ఏ దేశం నుంచి స్వీకరించబడింది?
  1. Australia
  2. France
  3. Ireland
  4. Japan
సరైన సమాధానం: A — Australia.
వివరణ: ఉమ్మడి జాబితా భావనకు ఆస్ట్రేలియా రాజ్యాంగం ముఖ్యమైన మూలం.
Q5. Procedure Established by Law భావన ఏ దేశంతో సంబంధం కలిగి ఉంది?
  1. Canada
  2. Japan
  3. USA
  4. France
సరైన సమాధానం: B — Japan.
వివరణ: ఈ పదబంధానికి జపాన్ రాజ్యాంగం ప్రధాన మూలంగా సాధారణంగా పేర్కొంటారు.
Q6. Liberty, Equality, Fraternity ఆదర్శాలు ఏ దేశంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి?
  1. France
  2. Canada
  3. Australia
  4. Japan
సరైన సమాధానం: A — France.
వివరణ: స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం అనే ఆదర్శాలు ఫ్రెంచ్ విప్లవంతో చారిత్రకంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
Q7. భారత రాజ్యాంగంలో Fundamental Duties ఏ దేశం నుంచి ప్రభావం పొందాయి?
  1. USA
  2. USSR
  3. Canada
  4. Australia
సరైన సమాధానం: B — USSR.
వివరణ: ప్రాథమిక విధుల భావనకు పూర్వ సోవియట్ యూనియన్ రాజ్యాంగం ముఖ్యమైన ప్రభావం చూపింది.
Q8. Strong Centre, Residuary Powers with the Centre వంటి లక్షణాలకు ప్రధాన మూలం ఏది?
  1. Canada
  2. Ireland
  3. France
  4. Japan
సరైన సమాధానం: A — Canada.
వివరణ: బలమైన కేంద్రం, అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికి ఉండే విధానం కెనడా రాజ్యాంగంతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
Q9. భారత రాజ్యాంగంలోని అనేక పరిపాలనా లక్షణాలకు ముఖ్యమైన చారిత్రక మూలం ఏది?
  1. Government of India Act, 1935
  2. US Constitution only
  3. French Constitution only
  4. Japanese Constitution only
సరైన సమాధానం: A — Government of India Act, 1935.
వివరణ: భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 పరిపాలనా, సమాఖ్య నిర్మాణానికి సంబంధించిన అనేక నిబంధనలకు మూలంగా నిలిచింది.
Q10. Judicial Review అనే భావనకు ముఖ్యమైన మూలం ఏది?
  1. Ireland
  2. USA
  3. Australia
  4. France
సరైన సమాధానం: B — USA.
వివరణ: న్యాయ సమీక్షకు సంబంధించిన భావన అమెరికా రాజ్యాంగ వ్యవస్థతో ముఖ్యంగా సంబంధం కలిగి ఉంది.
Q11. రాజ్యాంగ సవరణ విధానానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు ఏ దేశం నుంచి స్వీకరించబడ్డాయి?
  1. South Africa
  2. Japan మాత్రమే
  3. Germany మాత్రమే
  4. France మాత్రమే
సరైన సమాధానం: A — South Africa.
వివరణ: రాజ్యాంగ సవరణ విధానానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలకు దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగం మూలంగా గుర్తించబడుతుంది.
Q12. Rule of Law భావనకు సాధారణంగా ఏ దేశం మూలంగా చెప్పబడుతుంది?
  1. United Kingdom
  2. USSR
  3. Japan
  4. Canada
సరైన సమాధానం: A — United Kingdom.
వివరణ: Rule of Law భావన బ్రిటిష్ రాజ్యాంగ సంప్రదాయాలతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
Q13. రాష్ట్రపతి అభిశంసన (Impeachment) విధానానికి సాధారణంగా ఏ రాజ్యాంగం మూలంగా పేర్కొనబడుతుంది?
  1. USA
  2. Ireland
  3. Australia
  4. Japan
సరైన సమాధానం: A — USA.
వివరణ: రాష్ట్రపతి అభిశంసన విధానానికి అమెరికా రాజ్యాంగం ముఖ్యమైన మూలంగా పేర్కొనబడుతుంది.
Q14. భారత రాజ్యాంగంలో Single Citizenship లక్షణానికి సాధారణంగా ఏ దేశం మూలంగా పేర్కొనబడుతుంది?
  1. USA
  2. United Kingdom
  3. Australia
  4. Germany
సరైన సమాధానం: B — United Kingdom.
వివరణ: ఏక పౌరసత్వ లక్షణాన్ని సాధారణంగా బ్రిటిష్ రాజ్యాంగ సంప్రదాయంతో అనుసంధానిస్తారు.
Q15. భారత రాజ్యాంగం ఇతర దేశాల రాజ్యాంగాల నుంచి అంశాలను ఎందుకు స్వీకరించింది?
  1. అన్ని దేశాల రాజ్యాంగాలను యథాతథంగా కాపీ చేయడానికి
  2. భారత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉపయోగకరమైన రాజ్యాంగ అంశాలను రూపొందించడానికి
  3. భారత పార్లమెంటును రద్దు చేయడానికి
  4. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను తొలగించడానికి
సరైన సమాధానం: B.
వివరణ: రాజ్యాంగ రూపకర్తలు వివిధ వ్యవస్థలను పరిశీలించి భారతదేశ అవసరాలకు తగిన అంశాలను స్వీకరించి, మార్పులతో రూపొందించారు.

7. Quick Revision – త్వరిత పునశ్చరణ

  • USA — Fundamental Rights, Judicial Review.
  • Ireland — Directive Principles of State Policy.
  • United Kingdom — Parliamentary System, Rule of Law.
  • Australia — Concurrent List.
  • Canada — Strong Centre, Residuary Powers.
  • USSR — Fundamental Duties.
  • France — Liberty, Equality, Fraternity.
  • Japan — Procedure Established by Law.
  • South Africa — రాజ్యాంగ సవరణ విధానానికి సంబంధించిన కొన్ని లక్షణాలు.
  • Government of India Act, 1935 — అనేక పరిపాలనా, సమాఖ్య లక్షణాలకు ముఖ్యమైన మూలం.
Study Tip: దేశం ఒకవైపు, రాజ్యాంగ లక్షణం మరోవైపు రాసి జతపరిచే విధంగా ప్రతిరోజూ పునశ్చరణ చేయండి.

8. Previous Topic | Next Topic

గమనిక: పోస్టులు ప్రచురించిన తర్వాత Previous/Next లింకులను నిజమైన WordPress Permalink‌లతో సరిపోల్చండి.

2 thoughts on “Sources of Indian Constitution – భారత రాజ్యాంగానికి మూలాలు”

Leave a Comment

Sign In

Register

Reset Password

Please enter your username or email address, you will receive a link to create a new password via email.