CHAPTER 24
Attorney General of India
భారత అటార్నీ జనరల్
Indian Polity | Competitive Exam Study Library
📖 1. పరిచయం | Introduction
భారత అటార్నీ జనరల్ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రధాన న్యాయ సలహాదారు. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన న్యాయపరమైన అంశాల్లో సలహాలు ఇవ్వడం, అవసరమైన సందర్భాల్లో న్యాయస్థానాల్లో ప్రభుత్వ తరఫున వాదించడం ఆయన ప్రధాన బాధ్యతలు.
In English: The Attorney General of India is the highest law officer of the Union Government and its chief legal adviser.
⚖️ 2. రాజ్యాంగ అధికరణం | Article 76
రాష్ట్రపతి, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యే అర్హత కలిగిన వ్యక్తిని అటార్నీ జనరల్గా నియమిస్తారు.
రాష్ట్రపతి అప్పగించే న్యాయపరమైన విధులను నిర్వహించడం మరియు రాజ్యాంగం లేదా చట్టం కింద అప్పగించిన బాధ్యతలను నిర్వర్తించడం.
భారతదేశంలోని అన్ని న్యాయస్థానాల్లో హాజరయ్యే హక్కు అటార్నీ జనరల్కు ఉంటుంది.
రాష్ట్రపతి ఇష్టప్రకారం అటార్నీ జనరల్ పదవిలో ఉంటారు. ఆయన పారితోషికాన్ని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు.
🎓 3. అర్హతలు | Qualifications
భారత అటార్నీ జనరల్గా నియమితులయ్యే వ్యక్తికి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యే అర్హతలు ఉండాలి.
- భారత పౌరుడై ఉండాలి.
- కనీసం ఐదు సంవత్సరాలు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి ఉండాలి; లేదా కనీసం పది సంవత్సరాలు హైకోర్టు న్యాయవాదిగా ఉండాలి; లేదా రాష్ట్రపతి అభిప్రాయంలో ప్రముఖ న్యాయవేత్త అయి ఉండాలి.
- సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి వర్తించే రాజ్యాంగ అర్హతలను కలిగి ఉండాలి.
🏛️ 4. నియామకం మరియు పదవీకాలం
- అటార్నీ జనరల్ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.
- రాజ్యాంగంలో నిర్దిష్ట పదవీకాలం నిర్ణయించబడలేదు.
- రాష్ట్రపతి ఇష్టప్రకారం పదవిలో కొనసాగుతారు.
- రాజ్యాంగంలో ప్రత్యేక తొలగింపు ప్రక్రియను నిర్దేశించలేదు.
- పారితోషికాన్ని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు.
📚 5. అధికారాలు మరియు విధులు | Powers and Functions
- కేంద్ర ప్రభుత్వానికి న్యాయపరమైన సలహాలు ఇవ్వడం.
- రాష్ట్రపతి అప్పగించే న్యాయపరమైన విధులను నిర్వహించడం.
- రాజ్యాంగం లేదా చట్టం కింద అప్పగించిన బాధ్యతలను నిర్వర్తించడం.
- భారతదేశంలోని అన్ని న్యాయస్థానాల్లో హాజరయ్యే హక్కు కలిగి ఉండటం.
- పార్లమెంటు ఉభయ సభల సమావేశాల్లో మరియు సంయుక్త సమావేశంలో మాట్లాడే, చర్చల్లో పాల్గొనే హక్కు కలిగి ఉండటం.
🆚 6. Attorney General మరియు Solicitor General
| అంశం | Attorney General | Solicitor General |
|---|---|---|
| స్థానం | భారతదేశ ప్రధాన న్యాయ అధికారి | కేంద్ర ప్రభుత్వ సీనియర్ న్యాయ అధికారి |
| రాజ్యాంగ ఆధారం | Article 76 | రాజ్యాంగంలో ప్రత్యేక పదవి కాదు |
| నియామకం | రాష్ట్రపతి | కేంద్ర ప్రభుత్వ నియామక విధానం ప్రకారం |
📝 7. Important MCQs | ప్రాక్టీస్ టెస్ట్
A) Article 72
B) Article 76
C) Article 78
D) Article 80
A) ప్రధానమంత్రి
B) లోక్సభ స్పీకర్
C) రాష్ట్రపతి
D) భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
A) ఐదు సంవత్సరాలు
B) ఆరు సంవత్సరాలు
C) 65 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు
D) రాజ్యాంగంలో నిర్దిష్ట కాలం లేదు
A) Article 76(3)
B) Article 124
C) Article 143
D) Article 148
A) ఎల్లప్పుడూ వేయవచ్చు
B) రాజ్యసభలో మాత్రమే
C) ఈ పదవి కారణంగా ఓటు హక్కు ఉండదు
D) రాష్ట్రపతి అనుమతిస్తే వేయవచ్చు
A) Article 88
B) Article 110
C) Article 123
D) Article 280
⚡ 8. Quick Revision | త్వరిత పునశ్చరణ
- Article 76 – Attorney General of India.
- నియామకం – రాష్ట్రపతి.
- పాత్ర – కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన న్యాయ సలహాదారు.
- పదవీకాలం – రాజ్యాంగంలో నిర్దిష్ట కాలం లేదు.
- న్యాయస్థానాల్లో హాజరు – Article 76(3).
- పార్లమెంటులో పాల్గొనే హక్కు – Article 88.
- ఓటు హక్కు – ఈ పదవి కారణంగా లేదు.
© SM Telugu Spoorthi | Competitive Exam Study Library
2 thoughts on “Attorney General of India | భారత అటార్నీ జనరల్ – Chapter 24”