SM TELUGU SPOORTHI
Indian Constitution – Preamble
భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశిక
Chapter 02 | Competitive Exam Study Material
1. Introduction – పరిచయం
భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశిక (Preamble) అనేది రాజ్యాంగంలోని ప్రధాన ఆదర్శాలు, లక్ష్యాలు, విలువలను సంక్షిప్తంగా తెలియజేసే ప్రారంభ ప్రకటన. భారతదేశం ఎలాంటి దేశంగా ఉండాలి, ప్రజలకు ఎలాంటి న్యాయం మరియు స్వేచ్ఛ కల్పించాలి అనే విషయాలను ఇది వివరిస్తుంది.
ప్రవేశికలోని మొదటి పదాలు “We, the People of India”. అంటే భారత రాజ్యాంగానికి అంతిమ అధికారం భారత ప్రజల నుంచే వస్తుందని సూచిస్తుంది.
2. Detailed Explanation – వివరణ
A. Objectives Resolution – లక్ష్యాల తీర్మానం
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 13 డిసెంబర్ 1946న రాజ్యాంగ సభలో Objectives Resolutionను ప్రవేశపెట్టారు. రాజ్యాంగ సభ దానిని 22 జనవరి 1947న ఆమోదించింది. ఈ తీర్మానం భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశికకు ప్రధాన ఆధారంగా నిలిచింది.
B. Preambleలోని ముఖ్యమైన పదాలు
1. Sovereign – సార్వభౌమత్వం: భారతదేశం అంతర్గత, బాహ్య వ్యవహారాల్లో స్వతంత్ర నిర్ణయాలు తీసుకోగల దేశం.
2. Socialist – సామ్యవాదం: సామాజిక, ఆర్థిక న్యాయం సాధించడం మరియు అసమానతలను తగ్గించడం అనే ఆదర్శాన్ని సూచిస్తుంది.
3. Secular – లౌకికవాదం: అన్ని మతాల పట్ల రాజ్యం సమాన గౌరవం, సమాన న్యాయం పాటించాలనే రాజ్యాంగ సూత్రం.
4. Democratic – ప్రజాస్వామ్యం: ప్రజలు తమ ప్రతినిధులను ఎన్నుకొని ప్రభుత్వ పాలనలో భాగస్వాములవుతారు.
5. Republic – గణతంత్రం: దేశాధినేత పదవి వారసత్వ రాజరికం ద్వారా కాకుండా రాజ్యాంగబద్ధ విధానంలో నిర్ణయించబడుతుంది.
C. Justice – న్యాయం
- Social Justice: సామాజిక న్యాయం.
- Economic Justice: ఆర్థిక న్యాయం.
- Political Justice: రాజకీయ న్యాయం.
D. Liberty – స్వేచ్ఛ
ప్రవేశిక ఆలోచన (Thought), వ్యక్తీకరణ (Expression), విశ్వాసం (Belief), మత విశ్వాసం (Faith), ఆరాధన (Worship) విషయంలో స్వేచ్ఛను పేర్కొంటుంది.
E. Equality – సమానత్వం
హోదా (Status), అవకాశాలు (Opportunity) విషయంలో సమానత్వం ఉండాలని ప్రవేశిక ప్రకటిస్తుంది.
F. Fraternity – సౌభ్రాతృత్వం
వ్యక్తి గౌరవం (Dignity of the Individual) మరియు దేశ ఐక్యత, సమగ్రత (Unity and Integrity of the Nation)ను నిర్ధారించడం సౌభ్రాతృత్వ లక్ష్యం.
G. 42nd Constitutional Amendment – 42వ రాజ్యాంగ సవరణ
1976లో జరిగిన 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రవేశికలో Socialist, Secular పదాలు చేర్చబడ్డాయి. అలాగే “Unity of the Nation” అనే పదబంధాన్ని “Unity and Integrity of the Nation”గా మార్చారు.
H. Is the Preamble part of the Constitution?
Kesavananda Bharati v. State of Kerala (1973) కేసులో సుప్రీంకోర్టు ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని స్పష్టం చేసింది. అయితే ప్రవేశికను ఒక్కటే ఆధారంగా చేసుకొని నేరుగా కోర్టులో అమలు చేయమని కోరలేరు; దానిలోని ఆదర్శాలు రాజ్యాంగంలోని ఇతర నిబంధనలను అర్థం చేసుకోవడానికి మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడతాయి.
3. Important English Terms – ముఖ్యమైన పదాలు
| English Term | తెలుగు అర్థం |
|---|---|
| Preamble | రాజ్యాంగ ప్రవేశిక |
| Sovereign | సార్వభౌమ |
| Socialist | సామ్యవాద ఆదర్శం |
| Secular | లౌకికవాదం |
| Democratic | ప్రజాస్వామ్య |
| Republic | గణతంత్రం |
| Justice | న్యాయం |
| Liberty | స్వేచ్ఛ |
| Equality | సమానత్వం |
| Fraternity | సౌభ్రాతృత్వం |
| Dignity | గౌరవం |
| Integrity | సమగ్రత |
| Constituent Assembly | రాజ్యాంగ సభ |
| Amendment | సవరణ |
| Objectives Resolution | లక్ష్యాల తీర్మానం |
4. Important Dates & Facts – ముఖ్యమైన తేదీలు, అంశాలు
| తేదీ / సంవత్సరం | ముఖ్యమైన సంఘటన |
|---|---|
| 13 December 1946 | నెహ్రూ Objectives Resolution ప్రవేశపెట్టారు. |
| 22 January 1947 | Objectives Resolution ఆమోదం పొందింది. |
| 26 November 1949 | రాజ్యాంగం ఆమోదించబడింది (Adopted). |
| 26 January 1950 | రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది (Came into force). |
| 1973 | Kesavananda Bharati తీర్పు: ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం. |
| 1976 | 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రవేశికలో మార్పులు. |
42వ సవరణలో ప్రవేశికకు సంబంధించిన మార్పులు
| చేర్చిన పదాలు | అర్థం |
|---|---|
| Socialist | సామ్యవాదం |
| Secular | లౌకికవాదం |
| Integrity | దేశ సమగ్రతను సూచించే పదం |
5. Exam Points – పరీక్షలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలు
- ప్రవేశిక మొదటి పదాలు: We, the People of India.
- Objectives Resolutionను ప్రవేశపెట్టిన వ్యక్తి: Jawaharlal Nehru.
- Objectives Resolution ప్రవేశపెట్టిన తేదీ: 13 December 1946.
- Objectives Resolution ఆమోదించిన తేదీ: 22 January 1947.
- ప్రవేశికలో న్యాయం మూడు రకాలు: Social, Economic, Political.
- స్వేచ్ఛలో Thought, Expression, Belief, Faith, Worship ఉంటాయి.
- సమానత్వం: Status and Opportunity.
- 42వ సవరణ సంవత్సరం: 1976.
- ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని స్పష్టం చేసిన ప్రముఖ తీర్పు: Kesavananda Bharati (1973).
- ప్రవేశిక స్వతంత్రంగా నేరుగా అమలు చేయదగిన నిబంధన కాదు.
- ప్రవేశికలోని పదాలు మాత్రమే రాజ్యాంగంలోని అన్ని హక్కులు, అధికారాలను నిర్ణయించవు; సంబంధిత రాజ్యాంగ నిబంధనలతో కలిపి చదవాలి.
6. Practice MCQs – ప్రశ్నలు మరియు సమాధానాలు
ప్రతి ప్రశ్నకు నాలుగు ఆప్షన్లు ఇవ్వబడ్డాయి. సరైన సమాధానం, వివరణ ప్రశ్న కిందనే ఉన్నాయి.
వివరణ: భారత రాజ్యాంగానికి అధికారం ప్రజల నుంచే వస్తుందని ఈ పదాలు తెలియజేస్తాయి.
వివరణ: నెహ్రూ 13 డిసెంబర్ 1946న రాజ్యాంగ సభలో ఈ తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
వివరణ: ఇది భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణ చరిత్రలో ముఖ్యమైన తేదీ.
వివరణ: తీర్మానం 22 జనవరి 1947న ఆమోదించబడింది.
వివరణ: 1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఈ పదాలు ప్రవేశికలో చేర్చబడ్డాయి.
వివరణ: 42వ సవరణను తరచుగా ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణగా పరీక్షల్లో అడుగుతారు.
వివరణ: Social Justice, Economic Justice, Political Justice అనే మూడు రకాల న్యాయం పేర్కొనబడ్డాయి.
వివరణ: ప్రవేశికలో Thought, Expression, Belief, Faith, Worship స్వేచ్ఛలు పేర్కొనబడ్డాయి.
వివరణ: ప్రవేశిక హోదా మరియు అవకాశాల్లో సమానత్వాన్ని పేర్కొంటుంది.
వివరణ: Fraternity వ్యక్తి గౌరవంతో పాటు దేశ ఐక్యత, సమగ్రతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
వివరణ: 1973లో వచ్చిన ఈ తీర్పు ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని స్పష్టం చేసింది.
వివరణ: ఈ తీర్పు భారత రాజ్యాంగ చట్ట చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన తీర్పుల్లో ఒకటి.
వివరణ: గణతంత్రంలో దేశాధినేత పదవి వారసత్వ రాజరికం ఆధారంగా ఉండదు; రాజ్యాంగబద్ధ విధానంలో నిర్ణయించబడుతుంది.
వివరణ: 42వ రాజ్యాంగ సవరణ, 1976 ద్వారా ప్రవేశికలో మార్పులు చేశారు.
వివరణ: రాజ్యాంగం 26 నవంబర్ 1949న ఆమోదించబడింది; 26 జనవరి 1950న అమల్లోకి వచ్చింది.
7. Quick Revision – త్వరిత పునశ్చరణ
- Objectives Resolution: Jawaharlal Nehru
- Introduced: 13 December 1946
- Adopted: 22 January 1947
- 42nd Amendment: 1976
- Important Case: Kesavananda Bharati (1973)
- Core Ideals: Justice, Liberty, Equality, Fraternity
- Constitution in force: 26 January 1950
8. Previous Topic | Next Topic
గమనిక: పై లింకులు సంబంధిత WordPress పోస్టులు ప్రచురించిన తర్వాత వాటి నిజమైన Permalinkలతో సరిపోల్చండి.
3 thoughts on “Indian Constitution Preamble – భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశిక | APPSC Study Material”